Het Britse intellectueel eigendomsrecht op z’n kop
door Jasper Sluijs - 30 juli 2011
De Britse regering publiceerde deze week een lijvig rapport met voorstellen om intellectueel eigendomswetgeving grondig te herzien, en zo vooruitstrevend mogelijk te maken binnen de grenzen van Europees recht. Hoewel het altijd afwachten is of en hoe een dergelijk ambitieus voorstel daadwerkelijk in wetten vertaald wordt, is het een goed en noodzakelijk initiatief waar de Nederlandse overheid nog wat van kan leren.
De laatste vijftien jaar heeft het Internet tot stormachtige technologische ontwikkelingen geleid, met ingrijpende gevolgen voor intellectueel eigendom (IE). Tekst, geluid- en beeldmateriaal kan online makkelijker verspreid worden dan ooit tevoren. IE wetgeving is gedeeltelijk mee veranderd met deze ontwikkelingen, maar niet genoeg volgens de Britse regering. Aldus stelden de regering en de Intellectual Property Office een onafhankelijke en interdisciplinaire commissie aan, die in mei haar aanbevelingen (.pdf) publiceerde.
Het rapport van de commissie Hargreaves was dusdanig ambitieus dat er rekening mee gehouden werd dat de meeste aanbevelingen niet geïmplementeerd zouden worden. De Intellectual property Office verraste deze week echter vriend en vijand door in haar rapport ter repliek (.pdf) aan te geven een onverwacht groot aantal aanbevelingen van de commissie over te willen nemen.
Het rapport is boven alles doordacht. Waar met name auteursrecht en onlangs octrooirecht erg gepolariseerde velden geworden zijn, blinkt het rapport van de Britse regering uit in redelijkheid. Hoewel de knuppel in het hoederhok gegooid wordt door te onderkennen dat het huidige Britse IE recht niet meer goed functioneert, zijn de oplossingen die de regering hiervoor aandraagt (op aanbevelen van de commissie Hargreaves) opportuun. Dit blijkt met name uit het voornemen van de regering om IE beleid af te stemmen op wetenschappelijk onderzoek, in plaats van ad-hoc conclusies en druk van lobbygroepen. Een kleine greep uit de plannen van de Britse regering:
De grootste bombshell uit het rapport is ongetwijfeld is dat de regering voorstelt om kleinschalige IE schending te decriminaliseren. Terecht wordt opgemerkt dat IE een overgereguleerd veld is, en dat dit innovatie in de weg staat. Het plan is om kopiëren van beschermd materiaal voor thuisgebruik en onderwijsdoeleinden toe te staan. Eveneens stelt de regering voor om een ‘Digital Copyright Exchange” in het leven te roepen, een centrale marktplaats waar rechthebbenden zelfstandig licenties kunnen onderhandelen met personen die auteursrechtelijk beschermd materiaal willen reproduceren. Dit is nu nodeloos ingewikkeld en verkokerd, en werkt grootschalige schendig in de hand.
Tenslotte geeft de Britse regering voor het eerst publiek toe dat filteren en blokkeren van online materiaal om IE schendingen tegen te gaan niet effectief is. Dit in tegenstelling tot de plannen van de Nederlandse regering, onder aanvoering van staatssecretaris Teeven. De Nederlandse regering doet er goed aan plannen van haar Britse collega’s goed te bestuderen, en de redelijke conclusies die de Britten trekken over te nemen.
<< terug naar het overzicht |