weblog

Afgelopen jaar berichtte ik over een arrest voor het Amerikaanse hooggerechtshof waarin de vraag centraal stond of het volgen van verdachten door GPS technologie een inbreuk op privacy was, en daarom dezelfde procedure vereist als het verkrijgen van een huiszoekingsbevel. The Supremes deden deze week uitspraak.

Wat was er precies aan de hand? Vanuit Washington, DC kwam een zaak in cassatie bij het Hof terecht waarin justitie een GPS apparaat geïnstalleerd had in de auto van een verdachte om deze te kunnen volgen. In eerste instantie had justitie een huiszoekingsbevel voor deze GPS tracker, maar de politie bleef de verdachte ook nadat dit bevel vestreken was volgen. Na een vrijspraak in hoger beroep ging Justitie nu in cassatie met als centrale vraag: houdt het GPS tracken zonder een huiszoekingsbevel een schending van het vierde amendement (recht op privacy in huiselijke sfeer) in?

De negen rechters waren unaniem: GPS tracken is daadwerkelijk een schending van de ‘in redelijkheid veronderstelde privacy’ die eenieder in zijn privédomein geniet. Deze conclusie is echter het enige wat de rechters bindt, aangezien ze onderling aanzienlijk van mening verschillen over hoe deze conclusie bereikt wordt.

Het is bijzonder ironisch dat de meerderheidsopinie (.pdf) van rechter Scalia met een achttiende-eeuwse oplossing komt voor een hedendaags probleem. Scalia gaat verder dan de standaard Fourth Amendment jurisprudentie, en stelt dat het plaatsen van een tracker simpelweg een onrechtmatige daad is: bewuste inmenging met iemand anders eigendom (tresspass to chattels).

Het is maar de vraag of dit een toekomstbestendige benadering is, zoals ook uitgebreid in de media bediscussieerd wordt (hier, hier, hier, hier, hier, hier). Immers: de meeste trackers en afluisterapparatuur hoeven tegenwoordig helemaal niet meer aangebracht te worden in een auto of huis: telefoons en andere elektronica kunnen zo gekraakt worden dat ze als afluister- of opsporingsapparatuur gaan functioneren.

Het is daarom dat in een concurring opinion (.pdf) rechter Alito fijntjes opmerkt dat volgens de redenering van de meerderheid een GPS tracker plaatsen niet mag zonder huiszoekingsbevel, maar dat het volgen van een verdachte aan de hand van een GPS apparaat dat tegenwoordig in iedere auto zit wel toegestaan is. Het is daarom dat deze minderheidsopinie de conclusie van de meerderheid weliswaar ondersteunt, maar terecht opmerkt dat haar redenering dubieus is.

Daartegenover stelt de minderheid het volgende: zelfs wanneer in overweging genomen wordt dat we in een surveillance society leven waarin ons doen en laten voortdurend gevolgd wordt, zijn er grenzen. Het langdurig volgen van een verdachte door justitie staat niet in verhouding met (bijvoorbeeld) de korte opnames die bewakingscamera’s maken, en hier is dus simpelweg een huiszoekingsbevel voor nodig. Chapeau, Supreme Court.

Persoonlijk vind ik dat iemand volgen met een GPS tracker moet kunnen. Ik volg de redenering van de rechters dat de verkregen informatie publiek toegankelijk was (men kon de wagen ook in eigen persoon gevolgd hebben). Ik denk dat dit onderwerp als maar meer naar boven zal komen nu dat zulke GPS trackers (voorbeeld) alsmaar goedkoper en eenvoudiger in gebruik worden.